محمد بن محمود دهدار شيرازى
81
شرح خطبة البيان ( فارسى )
راسخان است و به اتّفاق همه ساعت نام قيامت است . و از كلام اكابر محقّقين اقتباس نموده شده كه حال اهل حال و وقت مثل حارثه رضى اللّه عنه كه وجود مطلق و آخرت و نقطهء آخر دواير هر نشأة كه متّصل است به نقطه مبدأ و محشر جميع نقاط دايره و امثال اين كنايات و تعبيرات بتمامها اشارت به ساعت است و عند اللّه نيز مىگويند : و حضرت شيخ ابو الجناب « 7 » نجم الدّين كبرى - قدّس سرّه - در رساله « فواتح الجمال » فرموده است كه آخرت به جميع اسامى خود نام خداست - تعالى و تقدّس - فهم من فهم ، اكنون مىفرمايد كه : من آن حقيقتم كه « 8 » ساعت يكى از تعيّنات آنست و صفت « 9 » من آنست كه مرد « 10 » دروغ پندارنده آن راست آن دوزخى كه سعير نام آنست و اينكه خود « 11 » را به آن ساعت خوانده يك وجهش اين تواند بود كه هم چنان كه ساعت عبارتست از محشر خلق اوّلين و آخرين ، در حقيقت من همچنين خلايق اوّلين و آخرين جمعند . وجهى ديگر آنكه چون « ساعت » وقت حضور جمع « 12 » است نزد ربّ الارباب و هركه به من رسيد صاحب حضور دائمى مىشود و خود را حاضر در محشر « 13 » خلائق اوّلين و آخرين مىبيند پس من آن ساعتم . وجهى ديگر آنكه نقطه « 14 » آخر دوائر نشئات منم . وجهى ديگر آنكه هم چنان كه در ساعت پنجاه هزار سال و مقدار يك نماز مساوى است ، همچنين كلّيّه و جزئيّه و قبض و بسط و طول و قصر همه از من مساويست كه برزخ جميع متقابلاتم پس ساعت حقيقى منم . و ديگر وجوه و تأويل هست كه به اصطلاحات « 15 » عربيت و تأويلات علماء موافق « 16 » و مطابق است و بر صاحب فكر صائب مخفى نيست ، و اللّه اعلم .
--> ( 7 ) - ر ض : ابو الجنات . ( 8 ) - د : كه در ساعت . ( 9 ) - ر ض : صفت آنست كه . ( 10 ) - ر ض : مرغ دروغ مىاندازد پندارنده . ( 11 ) - ر ض : اينكه عليه السّلام به آن . ( 12 ) - د : جميع . ( 13 ) - د : در محشر حقائق . ( 14 ) - د : دائره دوائر منم . ( 15 ) - ر ض : اصطلاح . ( 16 ) - ر ض : علماء مطابق است .